تبلیغات


سياهچاله چسيت؟

سياه‌چاله ناحيه‌اي از فضا-زمان است که  آثار گرانشي آن، چنان نيرومند است که هيچ چيز - حتي ذرات و تابش هاي الکترومغناطيسي مثل نور - نمي توانند از ميدان گرانش آن بگريزد.[1] نظريه نسبيت عام آلبرت اينشتين پيش بيني مي‌کند که يک جرم به اندازه کافي فشرده شده،مي‌تواند سبب تغيير شکل و خميدگي فضا--زمان و تشکيل سياهچاله شود. مرز اين ناحيه از فضازمان که هيچ چيزي پس از عبور از آن نمي‌تواند به بيرون برگردد را افق رويداد مي نامند. صفت «سياه» در نام  سياه‌چاله برگرفته از اين واقعيت است که همه نوري که از افق رويداد آن مي گذرد را  به دام مي‌اندازد که از اين ديدگاه سياه چاله رفتاري شبيه به جسم سياه در ترموديناميکدارد.[2][3] از سوي ديگر نيز، نظريه ميدانهاي کوانتومي در فضازمان خميده پيش‌بيني  مي‌کند که افق هاي رويداد نيز تابشي به نامتابش هاوکينگ گسيل مي کنند که طيف آن  همانند طيف جسم سياهي است که دماي آن با جرمش نسبت وارونه دارد. ميزان دما در مورد سياهچاله‌هاي ستاره‌اي در حد چند  ميلياردم کلوين است و از اين رو رديابي آن دشوار است. اجسامي که به دليل ميدان گرانشي بسيار قوي اجازه گريز به نور نمي‌دهند براي اولين بار در سده 18 (ميلادي) توسط جان ميچلو پير سيمون لاپلاس مورد توجه قرار  گرفتند. نخستين راه حل نوين نسبيت عام که در واقع ويژگيهاي يک سياهچاله را توصيف مي‌نمود در سال 1916 ميلادي توسط کارل شوارتزشيلد کشف شد.[4][5] هر چند که تعبير آن به صورت ناحيه‌اي از فضا که هيچ چيز نمي‌تواند از آن بگريزد، تا چهار دهه بعد به خوبي درک نشد. براي دوره‌اي طولاني اين چالش مورد کنجکاويرياضيدانان بود تا اينکه در ميانه دهه 19600،  پژوهش‌هاي نظري نشان داد که سياهچاله‌ها به راستي يکي از پيش بيني‌هاي ژنريک نسبيت عام هستند. يافتن ستارگان نوتروني باعث شد تا وجود اجرام فشرده شده بر اثررمبش گرانشي به عنوان يک واقعيت امکانپذير فيزيکي مورد علاقه دانشمندانقرار گيرد.[6] اينگونه پنداشته مي‌شود کهسياهچاله‌هاي ستاره‌اي در جريان فروپاشي ستاره‌هاي بزرگ در يک انفجار ابرنواختري درپايان چرخه زندگيشان بوجود مي‌آيند. جرم يک سياهچاله پس از شکل گيري مي‌تواند با دريافت جرم از پيرامونش افزايش يابد. با جذب ستارگان پيرامون و  بهم پيوستن سياهچاله‌هاي گوناگون،سياهچاله‌هاي کلان جرم با جرمي ميليونها برابر خورشيد تشکيل مي‌شوند.[7] يک سياهچاله به دليل اينکه نوري از آن خارج نمي‌گردد ناديدني است، اما مي‌تواند بودن خود را از راه کنش و واکنش با ماده از پيرامون خود نشان دهد. از راه بررسي برهمکنش ميان ستاره‌هاي دوتايي با همدم نامرئيشان، اخترشناسان نامزدهاي احتمالي  بسياري براي سياهچاله بودن در اين منظومه‌ها شناسايي کرده‌اند. اين باور جمعي در ميان دانشمندان رو به گسترش است که در مرکز بيشتر کهکشان‌ها يکسياه‌چاله کلان‌جرم وجود دارد. براي نمونه،  دستاوردهاي ارزشمندي بازگوي اين واقعيت است که در مرکز کهکشان راه شيري ما نيز  يک سياهچاله کلان جرم با جرمي بيش از چهار ميليون برابر جرم خورشيد وجود دارد.[8]  



منبع این نوشته : منبع